حسين قرچانلو
338
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
را دگرگون كرد . در بهار سال 463 هجرى قمرى آلب ارسلان سلجوقى در جنگ ملازگرد فاتح شد و سپاهيان روم شرقى را تارومار كرد و رومانوس ديوژن ، امپراتور روم را به اسارت گرفت . در سال 456 شهر « آنى » پايتخت ارمنستان مسيحى را تصرف كرد . اين واقعه دولت بغروند « 1 » ارمنستان قديم را منقرض كرد و به جاى آن دولت روپنيان « 2 » ارمنستان صغير در ناحيهء كوهستانى طوروس تشكيل شد . بعد از فتح ملازگرد آلب ارسلان پسر عموى خود سليمان بن قتلمش را به آسياى صغير فرستاد و از آنپس سلجوقيان زندگانى چادرنشينى را ترك كردند و در فلات بلند مركز آسياى صغير اقامت گزيدند و بلاد روم در حوزه ممالك اسلامى درآمد . سلجوقيان از آنجا به سمت غرب روى آوردند و با فتح و پيروزى تا نيقيه « 3 » پيش رفتند و چندى هم آن شهر را پايتخت خود ساختند ؛ ولى از آنجا جلوتر نرفتند و در اولين حمله صليبيها از نيقيه به فلات مركزى آسياى صغير بازگشتند و شهر قونيه را كه در سال 477 فتح كرده بودند ، پايتخت خود قرار دادند و دولت سلجوقيان آسياى صغير ( سلاجقه روم ) را پىريزى كردند . دولت سلاجقهء روم بيش از دو قرن يعنى از سال 470 تا 700 هجرى قمرى دوام داشت ؛ تا اينكه در سال 655 با حمله مغولها به قونيه منقرض شد . اين واقعه يك سال پيش از فتح بغداد اتفاق افتاد . ظهور سلجوقيان در فلات آسياى صغير با تشكيل دولت ارمنستان صغير مسيحى در بلاد طوروس مقارن شد . اندكى پس از سال 473 روپن ، مؤسس دولت ارمنستان ، دولت شهر « سيس » يا « سيسيه » « 4 » را پايتخت كشور خود قرار داد و يك قرن بعد ، در سال 594 لئو به پادشاهى ارمنستان صغير تعيين شد . اين دولت در برابر هجوم مغول پايدارى كرد و تا سال 743 باقى ماند . ارمنستان صغير از سيسيه تا نواحى كوهستانىاى كه از رود سيحان و جيحان مشروب مىشد ، امتداد داشت و از سمت جنوب به درياى مديترانه ( بحر الروم ) مىرسيد و شهرهاى مصيصه ، اذنه ، طرسوس و قسمت عمدهء بلاد
--> ( 1 ) . Bagratids ( 2 ) . Rupeniyan ( 3 ) . Nicaea ( 4 ) . سيسيه همان « فلاويوپليس » قديم است كه در اوايل دولت خلفاى عباسى همان قلعه دوردست عين زربى بود كه جزء شهرهاى ثغور جزيره به آن اشاره كرديم .